Archive for the ‘ wetenschap ’ Category

Strandbeesten

De Nederlandse ingenieur en kunstenaar Theo Jansen houdt zich al sinds 1990 bezig met het uitvinden van mechanische strandbeesten. Hij bouwt deze wandelende sculpturen op uit plastic buizen en gerecycleerde plastic flessen. Dat doet hij om het gewicht te beperken zodat deze sculpturen door de wind kunnen voortbewegen. Door de jaren heen heeft hij die sculpturen aangepast om ze met behulp van de wind te laten stappen. De beste plek om zijn ‘beesten’ los te laten is dan ook het strand. Vandaar de naam ‘strandbeesten’.

Later heeft hij ze aangepast om die wind zelfs te kunnen bewaren voor later gebruik. De strandbeesten hebben als het ware longen. Zo kunnen de ‘beesten’ ook nadat de wind wegvalt zelf verder stappen. Daarvoor heeft hij spieren ontwikkeld die ook weer bestaan uit plastic buizen. De strandbeesten bezitten zelfs een beperkte mate van intelligentie en weten waar het strand is en waar de zee. Daarvoor ontwikkelde Jansen een eenvoudige voeler (uit plastic buizen) die een binair brein (uit plastic buizen) aanstuurt. Bij zeer hevige wind zetten de sculpturen zich zelf vast in het strand zodat de wind hen in de goede richting draait. Zo kunnen ze opnieuw energie opnemen.

Het hoeft dus nauwelijks verder onderstreept te worden dat Theo Jansen een puur genie is. Hij mag dan de Engelse taal niet machtig zijn, wat hij laat zien in zijn korte maar krachtige praatje op Ted Talks spreekt geweldig tot de verbeelding. Fantastsich!

Advertenties

Lego versus Playmobil

Als kind speelde ik net zo graag met Lego als met Playmobil. Samen met mijn broers bouwden we elk jaar hele dorpen en steden. We kregen van Sinterklaas alle vier elk een doos en hadden dan meteen heel wat speelgoed. Meer dan genoeg om er echt mee te kunnen spelen. Want dat was vaak het probleem, met één doos was je toch vrij snel uitgespeeld. Met vier sets kwamen we een heel eind toe. Gedurende enkele jaren hadden we zo’n beetje een traditie om bij het begin van de zomervakantie onze legodozen boven te halen en de zolder vol te bouwen. Naarmate we opgroeiden, kregen mijn oudere broers interesse voor heel andere dingen. Daardoor zat ik na een tijd met een ruim arsenaal lego en playmobil.

Als kind speelde ik vooral met Playmobil, de lego hield ik voor de quasi-traditionele start van de zomervakantie. We hadden van playmobil verschillende westernhuizen met een fort, een middeleeuws kasteel met raadhuis en smidse, en veel, heel veel figuurtjes die de spannendste avonturen beleefden. Zo sleet ik heel wat uurtjes met het dochtertje van de poetsvrouw. Toen de poetsvrouw niet meer kwam — en haar dochter evenmin — was het plezier er vrij snel af. Of lag het toch een beetje aan de leeftijd. Hoe dan ook, langzaamaan liet ik mijn playmobil links liggen en begon ik meer met lego te spelen.

Bij lego ontdekte ik op dat moment het plezier om zelfverzonnen dingen te bouwen. Als je telkens met diezelfde playmobil figuurtjes speelt, geraak je dat na een tijdje toch beu. Je kan wel wat variëren met die huizen, maar echt originele dingen kan je er niet mee verzinnen. Met een paar honderd legoblokken kan je al heel wat toffe constructies bouwen. En we hadden veel meer dan honderd blokken. In die zin blijft lego werkelijk onuitputtelijk.

Nadat ik een heftruck van Lego Technic kreeg voor mijn verjaardag, was het helemaal duidelijk: lego is veel straffer dan playmobil. De gaten in de bouwstenen waar assen door kunnen die tandwielen doen bewegen, veranderden de statische blokjes tot bewegende machines. Machines die je zelf kon verzinnen. Zo wordt fantastisch speelgoed ronduit geniaal. Pas later besefte ik goed en wel hoe geniaal lego werkelijk is. Door machines te bouwen heb ik ruimtelijk en technisch inzicht gekregen. Belangrijker nog is dat ik geleerd heb om creatief te denken. Om simpele oplossingen te zoeken voor complexe vraagstukken. Om oplossingen te vereenvoudigen en te verbeteren. Om niet tevreden te zijn met de eerste aanpak. Om buiten de lijntjes te kleuren en denken.

Misschien is playmobil vooral anders. Playmobil lijkt me meer speelgoed voor mensen die graag verhalen verzinnen. Voor mensen die helemaal kunnen opgaan in een eigen leefwereld. Ook daarin kan het creatieve denken gestimuleerd worden. Net zoals lego dat kan. Het verschil ligt waarschijnlijk in mezelf. Het mooie is dat het speelgoed waar we mee spelen veel over ons verteld. En dat we uiteindelijk toch het speelgoed kiezen dat het best bij ons past.

Vaatwas dilemma

Een duurzaam leven met aandacht voor onze leefwereld is wat we nastreven. Eenvoudig is dat niet altijd. Neem bijvoorbeeld het dagelijks weerkerende afwassen. Ik ken haast niemand die dat nog met de hand doet. Het is nu eenmaal een tijdrovend werk en leuk of boeiend kan je het bezwaarlijk noemen. In het beste geval zullen sommige mensen erkennen dat samen afwassen een uitstekende gelegenheid is om wat bij te praten. Eerlijk gezegd praat ik liever op een gezellige manier bij, met een glaasje wijn of zo.

Behalve het feit dat het geen aangenaam werk is, ken ik ook geen duidelijke wetenschappelijke studies die aantonen of met de hand afwassen beter is voor het milieu dan met een vaatwasmachine. Daarvoor zijn er wat te veel factoren die een rol spelen bij het afwasgebeuren. Hoeveel water gebruik je precies als je met de hand afwast? Hoe heet laat je dat water worden? Hoe warm je dat water op? Gebruik je leidingwater of regenwater? Gebruik je een verantwoord wasmiddel? Gebruik je veel wasmiddel? Wacht je tot je een grote afwas hebt? Doe je na elke maaltijd een kleine afwas? Enzovoort, enzovoort…

Volgens Michael Reynolds, de uitvinder van het earthship, is verstandig afwassen met de hand veel beter dan met een machine. Als je, zoals het bij een earthship hoort, zelf voor je elektriciteit instaat (zonder koppeling aan het elektriciteitsnet) dan kan ik daar best inkomen. Bij een earthship gebruik je voor de vaat gezuiverd regenwater en laat je het vuile water in een plantenbak lopen. Bij elke afwasbeurt geef je dus meteen je kostbare planten water (over nuttige tijdsbesteding gesproken!). Het water wordt opgewarmd met een zonneboiler waardoor het energieverbruik tot een minimum kan herleid worden.

Dat klinkt allemaal wel mooi, maar Michael Reynolds is niet met Pixie getrouwd. Pixie ziet met de hand afwassen namelijk helemaal niet zitten. Geef haar eens ongelijk!

In december 2006 liep het mis met onze vaatwasser. De pomp deed het niet meer zodat het water in de machine bleef staan. Zo krijg je geen propere vaat, geloof me. Een beetje uit idealisme maar vooral uit nood zijn we toen terug overgeschakeld op handmatig afwassen. Dankzij Michael Reynolds voelde ik me daar best goed bij. Uiteindelijk hebben we dat vooral uit luiheid meer dan een half jaar volgehouden (uit luiheid omdat we te lui waren een nieuwe vaatwasser te zoeken). Uiteindelijk hebben we toch een vaatwasser in huis gehaald, en daar heb ik nog geen spijt van gehad.

Want in die periode van handwassen ben ik begonnen met het noteren van ons maandelijks water en energieverbruik. Achteraf bekeken blijkt dat we nu minder water verbruiken dan in die periode. Ligt dat alleen aan de vaatwasser? Moeilijk te zeggen, maar we verbruiken in elk geval niet méér water en niet méér elektriciteit. Het is dus vast niet slechter voor het milieu en het is beter voor onze tijd!

Ik laat verder onderzoek over aan de Low Impact Men van deze wereld…

Low Impact Man uit de startblokken

Na een fijn feestje is Low Impact Man begonnen aan een moedige poging om zijn ecologische voetafdruk te beperken tot een formaat waar we allemaal recht op hebben. Ter info: dat is zowat 1,6 hectare — de gemiddelde Belg soupeert zomaar eventjes 5,6 hectare op. Op zijn blog houdt L.I.M. supporters en andere geïnteresseerden op de hoogte. Met de nodige media-aandacht heeft hij vorige week zijn nobel project in gang gezet. Daarbij plaatst de man zelf al heel wat vraagtekens. En terecht. De media halen er vooral de sappige details uit en gaan enigzins voorbij aan het achterliggende grote verhaal. En dat is een zorgwekkend verhaal dat simpelweg te weinig aandacht krijgt.

Zoals L.I.M. zelf aangeeft is het reduceren van onze voetafdruk slechts een kleine stap. En net daar wringt het schoentje. Alle oplossingen — of beter gezegd, alle stappen in de goede richting — om de aarde te redden hebben die eigenschap. Het lijkt telkens maar een druppel op een hete plaat en bijgevolg niet erg nuttig. Het tegendeel is echter waar. Elke beetje helpt en is broodnodig. Onze huidige samenleving zit veel te complex in elkaar om een mirakeloplossing mogelijk te maken. Niemand kan de machinaties van onze maatschappij zomaar aanpassen. Daar is zelfs honderd dagen politieke moed kansloos tegen. Er bestaan te veel complexe systemen die te lang bestaan en op korte termijn winst opleveren, dat het onmogelijk lijkt om het tij te keren.

Het pijnpunt in de hele zaak is dat we zo gewoon zijn om ten koste van onze leefomgeving winst te maken, dat we niet meer door hebben dat het ons in werkelijkheid veel meer kost dan het opbrengt. We zijn vreemd genoeg jarenlang — eeuwenlang zelfs — zo naïef geweest te geloven dat er zoiets als economische groei bestaat. Die bestaat enkel dankzij het verval van het milieu. Velen van ons beseffen dat ondertussen wel. Er bestaan zelfs economen die van die wetenschap doordrongen zijn. Zo pleit Roefie Heuting al jaren om het BNP (Bruto Nationaal Product) te vervangen door het DNI (Duurzaam Nationaal Inkomen). Ik durf echter te betwijfelen of Heuting dat zelf nog zal meemaken

Een mens zou van minder neerslachtig worden. En net daarom is een initiatief als dit een welkome opsteker. Voor de mensen die iets voor ons klimaat willen doen, is het alvast een hart onder de riem. In voel me al veel minder alleen. Uiteindelijk moet de mentaliteit van de mensen veranderen. Een goed voorbeeld kan soms wonderen doen.

Bedankt Low Impact Man!

Terug in de tijd met Wiki

Nee, ik heb geen dvd van Wiki de viking gekocht!

Uitgeverij Bertelsmann heeft het plan opgevat om een papieren versie van Wikipedia uit te geven! Hoe gek kan het toch lopen? Nu we eindelijk zo ver zijn dat we een handig alternatief hebben voor die archaïsche encyclopedie die in de kast staat te vergelen, wil deze uitgeverij de klok twintig jaar terugdraaien.

We gaan terug een statische encyclopedie in de kast zetten die al voor de aanschaf verouderd is. Weg alle mogelijkheden om bronnen te ‘linken’. Weg met geluid en video. Weg met de toegang naar up to date informatie. En dat nog los van het feit dat er slechts 50.000 van de 700.000 lemma’s in het boek opgenomen worden.

We krijgen dus weer bergen papier met geen enkel praktisch voordeel. Ondertussen worden de opgenomen informatie door professionals nagekeken op correctheid. Dus ook weg de objectief/subjectieve controle door gebruikers. Weg met de vrijheid van de gebruikers om de inhoud te verbeteren. Eerlijk gezegd hoop ik van harte dat dit project totaal mislukt. Het zou me verbazen als dit succes heeft…

Biomassa bis

De stichting natuur en milieu in Nederland heeft een overzicht opgesteld van goede en foute biomassa. Onder de noemer Helder Groene Biomassa geven ze hun visie op duurzame en niet-duurzame biomassa. Met deze visie willen ze invloed uitoefenen op het subsidiebeleid inzake biobrandstof in Nederland.

Op hun site vind je een uitgebreid rapport waarin de duurzaamheidscriteria worden uitgelegd. In principe komt het erop neer dat goede biomassa uit reststromen uit de voedingssector, landbouw en industrie moet komen, zonder een aanslag te plegen op oerwouden of de voedsel voorziening.

Hieronder vind je de lijst van goede en foute soorten biomassa.

bron www.natuurenmilieu.nl

bron: http:www.natuurenmilieu.nl

Schiet niet op de kip

Vandaag gaven enkele Vlaamse kranten een nogal vaag verslag over een al even vaag onderzoek van wel drie (!) universiteiten over het dioxinegehalte in scharreleieren uit de tuin. Jammer genoeg een onderzoek zonder waarde en alweer geschreven door een stel journalisten die hun stiel niet kennen. Het gaat hier blijkbaar over een onderzoek van honderd (!!!) stalen. Wat stelt dat in godsnaam voor? Wie neemt zo’n onderzoek nu serieus? En straffer nog, welke eindredactie laat zo’n kwakkel passeren? Geen mens kan zulke berichtgeving ernstig nemen. Vooral als men dan uit die honderd stalen zelfs durft besluiten dat het in Luxemburg nog het minst erg is.

Verder komt daar een specialist zeggen dat één scharrelei per maand geen kwaad kan. Wat blijkbaar wel kwaad ‘zou kunnen’ (want de man kan daar eigenlijk niet met zekerheid over spreken) is wanneer je drie of vier van die eieren per dag eet. Als je zoveel ‘gezonde’ eieren per dag eet, kom je er volgens veel andere onderzoeken ook niet goed vanaf. Dus wat maakt het allemaal uit.

Conclusie is dat heel wat redacties hier weer een vette kluif in zien om de mensen nog eens op stang te jagen met een onderzoek dat kant noch wal raakt. De oorzaak van die dioxine wordt wellicht correct – maar zonder enig bewijs of verder onderzoek – bij de vervuilde grond gelegd. Aan de oorsprong van de vervuiling wordt in de pers nauwelijks aandacht besteed. De jarenlange vervuiling van onze bodem waar we veel te lang niets aan gedaan hebben en waarvoor onze huidige regering absoluut geen aandacht heeft. Laat ze dan verdorie toch eens weten.

Was het allemaal maar een aprilgrap.

Dat we ons verder geen zorgen hoeven te maken, heb ik ondertussen al nagekeken op de site van VELT. Zolang er hier en daar nog verstandige informatie wordt gegeven, blijf ik hopen op een betere wereld…